Lelylijn: Echt elke regio telt
Sterker maken wat al sterk is. Decennialang heeft de Nederlandse overheid met dit motto geïnvesteerd. Zo groeide de Randstad, met zijn havens, vliegveld onder zeeniveau en de bedrijven in oude grachtenpanden, uit tot het economische hart van Nederland. Hoofdkantoren schoten daar als paddenstoelen uit de grond met ruimhartige investeringen in de infrastructuur aldaar. Terwijl de Staat de baten van steenkool uit het verre Limburg en gas uit het hoge Groningen gebruikte om deze ontwikkelingen financieel te ondersteunen.
Wake-up-call voor Den Haag
Terwijl de Randstad floreerde, ontstond er een groeiende kloof tussen het centrum van de economische macht in Amsterdam en bestuurlijke macht in Den Haag en de zogenaamde periferie in de andere delen van ons land. Het is niet enkel een kwestie van 'stad versus platteland' of 'Randstad versus regio'. Het gaat om groepen Nederlanders die zich al jaren niet gehoord voelen. Moeten deze groepen dan harder schreeuwen om aandacht? Of is het tijd dat Den Haag de oren spitst en daadwerkelijk luistert naar de behoeften en wensen in de regio?
Het adviesrapport "Elke Regio Telt" dat in het voorjaar van 2023 uitkwam was daarover heel duidelijk: De regio’s in het relatief kleine Nederland verschillen aanzienlijk van elkaar. Veel van deze verschillen zijn onwenselijk en het tegengaan hiervan vergt stevige veranderingen in het rijksbeleid. De aanpak in de jaren 80 en 90 heeft te weinig effect gehad voor ons allen. Oftewel een wake-up-call voor de politici en de beleidsmakers in hun Haagse bubbel. Het rapport was ook een bevestiging voor de inwoners van het Noorden , want eindelijk stond zwart-op-wit wat velen al lang voelden en wisten: de regio’s zijn stelselmatig genegeerd.
Luisterend oor van de overheid
Het rapport is meer dan een constatering. Het is een zeer heldere oproep aan Den Haag om werkelijk te luisteren en er naar te handelen. Niet dat de regio’s harder moeten schreeuwen om gehoord te worden. Nee, het is nu aan de regering en de ondersteunende ministeries om met een luisterend oor het beleid ingrijpend te veranderen. Want als we echt willen dat elke regio in Nederland meetelt, dan moeten we investeren in hun economische en maatschappelijke ontwikkeling. Niet met eenmalige lapmiddelen, maar met structurele gerichte investeringen met een bredere focus.
Twee prachtige voorbeelden zijn de Lelylijn en de Nedersaksenlijn. Op het eerste gezicht lijken het slechts twee spoorlijnen. In werkelijkheid zijn zij de sleutel tot economische en maatschappelijke vooruitgang. Ze zorgen voor verbindingen tussen mensen, regio's, werknemers en werkgevers. Deze projecten zijn omarmd door de nieuwe Tweede Kamerleden en zijn onderdeel van het hoofdlijnenakkoord van Kabinet Schoof I. En nu snel van papieren beloftes naar concrete plannen. Boter bij de vis.
In november 2024 valt het besluit over deze twee cruciale spoorlijnen en het moment voor de overheid om een einde te maken aan de structurele achterstelling van de regio’s. We zijn benieuwd. Kunnen we dan werkelijk vol overtuiging echt zeggen “Tot straks Lelylijn”? Is er echt geluisterd? Dat zou geweldig zijn. Want de toekomst van Nederland ligt niet alleen in de Randstad en Brainport, maar in elke regio!