Food Community: Food for thought
Goedkoop, lekker, gemakkelijk én gezond. De voedingsindustrie staat voor de grote uitdaging om dat allemaal te combineren in haar aanbod en dan ook nog winst te blijven maken. Het kán, maar er moet wel wat gebeuren.
Aan de manier waarop voeding nu wordt aangeboden, komt onherroepelijk een eind. Tel de toenemende ongezondheid, de uit de pan rijzende zorgkosten, de uitputting van de bodem en de hele aarde bij elkaar op en je weet: dit kan zo niet langer. De transitie zit er aan te komen. Deze vergt naast ander gedrag van consumenten ook aanpassingen in het boerenbedrijf en een industrie die haar focus verlegt.
Dat klinkt als een schier ondoenlijke zaak. Maar dat is het niet. Steeds meer voorbeelden komen op, voortgedreven door technologie en slim denkwerk. Neem nu Nexnoa, een Duitse startup die draait rond een nieuwe manier van extrusie. De technologie maakt het mogelijk om sojameel te krijgen met veel minder stappen, veel meer voedingsstoffen en een fractie van de CO2-voetafdruk in vergelijking met de standaardmethode. Potentieel worden er nog kosten gespaard ook. Tasty Basics uit Aalden is al jaren bezig met gezonde voeding op basis van whole foods, gewoon te verkrijgen in de supermarkt.
Het zijn voorbeelden van welke kant het op zou moeten in de industrie. Tijdens de Food Fashion Show in Hoogeveen in maart werd een inkijkje gegeven in de toekomst. Smakelijke gerechten werden er geserveerd, die allemaal als basis ‘whole foods’ hebben. Dat is veel beter voor de gezondheid dan het gebruikelijke aanbod, dat voor een flink deel bestaat uit zwaar bewerkte ingrediënten, waaruit essentiële voedingsstoffen zijn verdwenen.
De keten in nodig
,,Dit is een weerbarstig onderwerp’’, zegt Frans Keurentjes. De landbouwer en rasbestuurder ziet de spagaat. ,,Cash is King. Zo simpel is het. Bedrijven zullen eerst kijken naar wat het makkelijkst en best verkoopt. Maar dat correspondeert vaak niet met wat het beste is voor de mens. Het is moeilijk om dat te veranderen. Dat vereist bovenal dat je snapt dat de transitie nodig is. Het kost inzicht, overtuiging, commitment. En dan is er nog het punt dat je het als ondernemer niet alleen kunt. De hele keten is nodig, en het is lastig om iedereen op één lijn te krijgen.’’
Veel hangt af van de vraag van consumenten. Als die op gang komt, dan gaat de rest van de keten mee. Keurentjes denkt dat de ondernemers om dat te bereiken, zouden moeten appelleren aan een latente behoefte die in ons allemaal zit. ,,Happy Life. Noem het maar zo. Iedereen wil langer gezond blijven. Ergens moet dat geprikkeld worden. Het is een beetje net als met de mobiele telefoon. In het begin zag niemand daar heil in, nu kan niemand meer zonder.’’
Gevangen in het systeem
Veel keus is er ook niet. De maatschappelijke kosten door ziekmakende voeding (en andere problematische levensstijluitingen) zijn onhoudbaar. De kans dat daar van bovenaf paal en perk aan gesteld wordt, neemt dus toe. In dat licht is het niet zo gek om nu al die kant op te bewegen, beter voorlopen dan achterblijven.
,,Winst is niet verkeerd, maar het moet niet leidend zijn’’, vertaalt Tiny van Boekel dat. De emeritus-hoogleraar Food Science ziet dat er vooral gewerkt moet worden aan een eerlijk speelveld. ,,Voeding die niet goed is voor de gezondheid, is veel goedkoper. We zitten wat dat betreft gevangen in een systeem, waarin de productie van voeding heel efficiënt is, maar waar gezondheid onvoldoende rol van betekenis speelt. Daar ligt ergens de oplossing, als we dat kunnen veranderen. De industrie is innovatief genoeg om andere producten op de markt te brengen. Dat is hoopgevend. Ik denk dat alleen met goede marktregulatie een situatie gecreëerd kan worden waarin ‘gezond’ de logische keuze is.’’
Ondernemen gaat over risico’s en verantwoordelijkheid. De transitie naar een gezonder aanbod heeft heel wat voeten in de aarde. Wie er vroeg bij is, loopt risico, maar kan daar veel profijt van hebben.
De leden van de Food Community vinden het belangrijk een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van de foodsector in de regio. Doel is elkaar sterker te maken en daarmee de regio een koploperspositie in te laten nemen. Wil jij hier ook een bijdrage aan leveren, neem dan contact met ons op.
